Ustawa uchwalona przez Sejm trafia do Senatu. Senat ma 30 dni i trzy możliwości: przyjąć ustawę bez zmian, wprowadzić do niej poprawki albo odrzucić ją w całości (art. 121 ust. 2 Konstytucji). Jeśli w tym czasie nie podejmie uchwały, ustawę uważa się za przyjętą w brzmieniu uchwalonym przez Sejm.

Gdy Senat wprowadzi poprawki, ustawa wraca do Sejmu. I tu zaczyna się kłopot z czytaniem wyników.

Nad czym naprawdę głosuje Sejm

Sejm nie głosuje nad tym, czy poprawkę przyjąć. Głosuje nad wnioskiem o jej odrzucenie. Konstytucja mówi, że uchwałę Senatu uważa się za przyjętą, chyba że Sejm odrzuci ją bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów (art. 121 ust. 3).

Bezwzględna większość oznacza, że głosów „za” musi być więcej niż głosów „przeciw” i „wstrzymujących się” razem. Kto się wstrzymuje, w praktyce pomaga poprawce Senatu.

Wynika z tego, co znaczą poszczególne głosy:

• „Za” — poseł chce odrzucić poprawkę Senatu.
• „Przeciw” — poseł chce, żeby poprawka została w ustawie.
• „Wstrzymuję się” — liczy się jak głos, który nie pomaga odrzucić poprawki.

Przykład: więcej „za”, a poprawka i tak przechodzi

Załóżmy, że głosuje 450 posłów: 220 za odrzuceniem poprawki, 200 przeciw, 30 się wstrzymuje. Głosów „za” jest więcej niż „przeciw”, ale 220 to mniej niż 230 (200 + 30). Wniosek o odrzucenie nie uzyskał bezwzględnej większości, więc poprawka Senatu została przyjęta.

Nagłówek „Sejm zagłosował za” byłby tu mylący. Właśnie dlatego wynik takich głosowań liczymy w kodzie z liczby głosów i progu większości, a nie zostawiamy go modelowi językowemu, który pisze opisy. W naszych danych z 10. kadencji model mylił się w opisach poprawek Senatu na tyle często, że wynik przestaliśmy mu powierzać.

Gdy Senat odrzuca całą ustawę

Ta sama zasada działa, gdy Senat odrzuci ustawę w całości. Sejm głosuje wtedy nad wnioskiem o odrzucenie uchwały Senatu. Jeśli wniosek zbierze bezwzględną większość, ustawa idzie dalej, do Prezydenta. Jeśli nie, sprzeciw Senatu zostaje, a ustawa nie wchodzi w życie.

Jak to pokazujemy na jakglosowali.pl

Przy głosowaniach nad stanowiskiem Senatu wynik opisujemy wprost: „Poprawka Senatu przyjęta” albo „Poprawka Senatu odrzucona”. Liczymy go z liczby głosów i wymaganej większości podanej przez Sejm. Na stronie każdego głosowania zobaczysz też, jak głosował każdy klub i każdy poseł. Przejrzyj głosowania.

Sejm ma 460 posłów wybieranych w 41 okręgach wyborczych. Na liście posłów wpisz nazwisko albo zawęź listę do swojego klubu. Przy każdym pośle jest numer i nazwa okręgu, więc łatwo znaleźć wszystkich posłów z Twojej okolicy.

2. Sprawdź profil

Profil posła zbiera w jednym miejscu:

• obecność w głosowaniach — w liczbach i na tle mediany całego Sejmu,
• głosy wbrew klubowi — w głosowaniach, w których klub nie głosował jednomyślnie,
• listę głosowań z jego głosem w każdym z nich,
• wystąpienia na sali, interpelacje i zapytania poselskie, członkostwo w komisjach.

Nieobecność nie zawsze oznacza lenistwo: bywa usprawiedliwiona chorobą, urlopem rodzicielskim albo funkcją w rządzie. Przy rankingu nieobecności podajemy liczbę dni, które Sejm uznał za usprawiedliwione.

3. Zajrzyj w konkretne głosowanie

Na stronie głosowania widać wynik, rozkład głosów w każdym klubie i głos każdego posła. Krótki tytuł i opis „o co chodziło” pisze model językowy (zawsze to oznaczamy), a obok jest oryginalny tytuł z Sejmu i link do druku sejmowego, czyli pełnego tekstu projektu.

4. Porównaj ze sobą

Oceń głosowania tak, jak sam byś zagłosował. Serwis policzy, którzy posłowie i które kluby głosowały najbardziej podobnie do Ciebie. Bez opłat liczymy to z Twoich 100 ostatnich ocen. Twoje oceny to dane o poglądach politycznych, dlatego zapisujemy je na koncie tylko za Twoją wyraźną zgodą. Przejdź do porównania.

5. Bądź na bieżąco

Po zalogowaniu możesz obserwować posła i dostawać rano, ok. 8:00, mail, gdy poprzedniego dnia głosował w ważnej sprawie, a w sobotę rano podsumowanie całego tygodnia w Sejmie. Ustawisz to w ustawieniach powiadomień.

Skąd są dane

Wszystkie głosowania, składy klubów, wystąpienia i interpelacje pochodzą z oficjalnego API Sejmu RP. Głosowania pojawiają się u nas zwykle tego samego dnia. Treści wystąpień Sejm publikuje później, czasem dopiero po około 48 godzinach od posiedzenia.

Dla każdego posła Sejm podaje, w ilu głosowaniach wziął udział, a w ilu nie. Odsetek nieobecności to liczba głosowań bez udziału posła podzielona przez wszystkie głosowania, w których mógł głosować. Liczby odświeżamy codziennie.

Obok rankingu pokazujemy medianę Sejmu, czyli wartość, od której połowa posłów ma wynik niższy, a połowa wyższy. Średnią zawyżaliby nieliczni posłowie z bardzo długą nieobecnością, mediana lepiej pokazuje typowy poziom.

Nieobecność bywa usprawiedliwiona (choroba, urlop rodzicielski, funkcja w rządzie, delegacja). Dlatego przy nazwisku podajemy liczbę dni, które Sejm uznał za usprawiedliwione.

Wstrzymania się od głosu

Odsetek wstrzymań to liczba głosów „wstrzymuję się” podzielona przez liczbę wszystkich głosowań posła. Wstrzymanie się nie jest neutralne: w głosowaniach wymagających bezwzględnej większości działa jak głos przeciw wnioskowi. Piszemy o tym w tekście o poprawkach Senatu.

Głosy wbrew klubowi i dyscyplina klubowa

Dla każdego głosowania i każdego klubu ustalamy stanowisko większości wśród posłów klubu, którzy oddali głos „za”, „przeciw” albo „wstrzymuję się”. Nieobecnych nie liczymy. Głosowanie jest dla klubu sporne, gdy nie wszyscy obecni posłowie klubu zagłosowali tak samo.

• Głos wbrew klubowi to głos inny niż stanowisko większości klubu w głosowaniu spornym.
• W rankingu „buntowników” pokazujemy posłów z co najmniej 20 spornymi głosowaniami. Przy mniejszej liczbie jeden głos zmienia wynik o kilka punktów procentowych.
• Dyscyplina klubowa to odsetek głosów członków klubu oddanych wbrew większości klubu, liczony ze wszystkich spornych głosowań. Pokazujemy ją dla klubów liczących co najmniej 5 osób.

Tę metodę wzorowaliśmy na Sejmoskopie.

Zgodność z Twoimi ocenami

Porównanie bierze głosowania, które oceniłeś, i sprawdza, jak w nich głosowali posłowie i kluby. Pomijamy głosowania nad kworum, bo nie mówią nic o poglądach. Możesz też wyłączyć liczenie nieobecności posła jako niezgodności. Kolejność wyników wynika wyłącznie z Twoich ocen, nie z naszej oceny posłów czy partii.

Czego te liczby nie mówią

Liczby pokazują, jak poseł głosował, a nie dlaczego. Głos wbrew klubowi może być wyrazem niezależności albo pomyłką przy pulpicie. Wysoka nieobecność może wynikać z pełnienia funkcji w rządzie. Zanim napiszesz „najgorszy poseł”, sprawdź kontekst na profilu i w stenogramie.

Jeśli znajdziesz błąd, napisz na kontakt@jakglosowali.pl. Poprawiamy go w ciągu 3 dni roboczych i dopisujemy do historii zmian. Zasady cytowania są na stronie Dla mediów.